مقررات ایمنی آسانسورهای الکتریکی   

مقدمه ويرايش اول :

همانطوري كه از عنوان مجموعه پيداست متن ارائه شده حداقلهاي ايمني در آسانسور كه عمدتاً از استانداردهاي اروپائي EN81 بخش اول بطور خلاصه استخراج شده، بعنوان قدم اوليه جهت جوابگويي به نياز مبرم صنعت آسانسور تنظيمگرديده است.
در صورت نياز به هرگونه اطلاعات بيشتر درباره موارد ديگر تا زمان تهيه و تدوين مجموع استاندارد كامل آسانسور مراجعه به استاندارد EN81 بخش اول ضروري است.


هدف
دستيابي به مجموعه كامل استاندارد آسانسور (طبق استاندارد اروپائي EN81) كه كار تدوين آن شروع شده ومتعاقباً ارائه خواهد گرديد.


1-تعريف آسانسور :
1-1 آسانسور وسيله اي دائمي است در ساختمانها كه براي جابجايي عمودي افراد،1-2 بار و يا هر دو كه در ترازهاي معين توقف ميكند و داراي يك اتاقك (كابين)است . اين اتاقك بين حداقل دو ريل راهنما از جنس سخت (صلب) كه عمودي (يا با حداكثر انحراف 15 درجه از خط قائم) هستند،1-3 حركت مي كند.
آسانسوربه دو گروه اصلي تقسيم مي شوند:
1-آسانسورهايي كه اشخاص مجاز به سوار شدن در آن هستند (از قبيل مسافربر،مسافربر باربر، تخت بر): ساختار و ابعاد اتاقك اين آسانسورها طوري است كه به آساني براي مسافرين و بارهاي مورد نظر قابل دسترسي و استفاده است.
2-آسانسورهايي كه اشخاص مجز به سورا شدن در آن نيستند (خدماتي يا Service Lift، غذابر،كتاب بر): كه ابعاد و ساختار اتاقك اين آسانسور هاي طوري است كه براي انسانها قابل دسترسي و استفاده نباشد. براي تحقق اين امر سطح كف ان از يك متر مربع، عمق آن از يك متر و ارتفاع آن از 2/1 متر بيشتر نباشد.
2-1 نوع، ظرفيت، سرعت و تعداد آسانسورهاي هر ساختمان بايستي متناسب با كاربري ، تعداد طبقات و جمعيت ساكن در آن انتخاب شود.
3-1 در ساختمانهائي كه احتمال عبور و مرور افراد معلول با صندلي چرخ دار وجود دارد بايد حداقل يك دستگاه آسانسور با حداقل ظرفيت 8 نفره 630 كيلوگرم و بازشو درب 80 سانتي متر پيش بيني گردد.
4-1 در انتخاب موقعيت، تعداد و ظرفيت اسانسورها ضوابط سازمان آتش نشاني و خدمات ايمني بايستي پيش بيني و اجرا شود.

2-چاه آسانسور
1-2 ديوارهاي چاه آسانسور بايد بدون شكاف باشند . تنها جاهاي باز مجاز دربهاي طبقات ، دريچه هاي بازديد و سوراخهاي محل عبور سيم بكسلها و كابلهاي برق و فرمان مي باشند.
2-2 ديواره هاي جانبي و سقف چاه آسانسور بايد مقاومت مكانيكي كافي براي عملكرد ترمز ايمني (پاراشوت) داشته باشند.
3-2 در صورتيكه چاه داراي دربهاي اضطراري و بازرسي است حركات كابين منوط به بسته بودن كليه اين دربها نيز مي باشد.
4-2 سطح داخلي ديواره چاه آسانسور در كابينهاي بدون درب بايد در سمت ورودي كاملاً صاف بوده و هرگونه ناصافي در آن كمتر از 5 ميلي متر باشد.
5-2 چاه بايد داراي روشنايي مناسب در هر طبقه بوده و هواي داخل آن قابل تهويه طبيعي باشد .
6-2 هيچ وسيله اي غير ازتجهيزات آسانسور نبايد از چاه آسانسور عبور داده شود.
7-2 حداقل ابعاد چاه ، چاهك و موتورخانه بايستي متناسب با ظرفيت و سرعت آسانسور در نظر رفته شود (بطور مثال يكي از جداول ISO در تصوير شماره 1 آمده است.)



3- موتورخانه آسانسور
1-3 سيستم محركه و قطعات گردنده بايستي دراتاق ويژه اي با ديوار و سقف و دربهاي محكم كه تنها مي تواند در دسترس افراد مسئول قرار گيرد باشد.
2-3 فلكه هاي كشش و گاورنر بشرطي كه در هنگام بازرسي و تعميرات و نگهداري در دسترس باشد مي تواند در محوطه داخل چاه قرار گيرد.
3-3 موتورخانه نبايد حاوي هر گونه وسائلي غير از تجهيزات آسانسور باشد مگر وسائل روشنايي - تهويه هواي موتورخانه و وسائل اطفاء حريق
4-3 موتورخانه بايد در مقابل بارها و نيروهايي كه در معرض آن قرار مي گيرد مقاوم باشد، گرد و غبار را به خود جذب نكند و كف آن لغزنده نباشد.
5-3 ابعاد موتورخانه بايد به اندازه اي باشد كه سرويس و دسترسي به كليه تجهيزات داخل ان آسان و ايمني پرسنل نيز تامين شود . ارتفاع زير سقف ان از روي سقف چاه حداقل 8/1 متر باشد.
6-3 يك يا چند قلاب بايد جهت بالابردن تجهيزات سنگين هنگام نصب يا در مواقع تعمير ، در سقف موتورخانه تعبيه شود.
7-3 درب ورودي موتورخانه بايد متناسب با تجهيزات نصب شده د رموتورخانه يا حداقل عرض 6/0 و ارتفاع 8/1 متر باشد دريچه ها با حداقل ابعاد 8/0 * 8/0 و داراي تحمل بار حداقل 2 نفر (حدود 2000 نيوتن) بايد قفل دار بوده و بدون كليد از درون باز شود.



4- ريلهاي راهنما
1-4 كابين و وزنه تعادل بايستي هركدام بوسيله حداقل دو ريل راهنماي سخت، هدايت شوند.
2-4 توان و استحكام ريلها ، متعلقات و اتصالات انها بايد جهت تحمل نيروهاي ناشي از عملكرد ترمز ايمني (پاراشوت) و همچنين انحنا و پيچشهاي ناشي از بار نامتعادل داخل كابين ، كافي باشد.



5- درب طبقه
1-5 درب طبقات بايد فاقد هرگونه منفذ و لبه هاي تيز و برنده باشد و فاصله بين لبه ها و چهارچوب از 6 ميليمتر تجاوز ننمايد.
2-5 دربها و چهارچوبها بايستي ترجيحا فلزي و يا از جنسي ساخته شود كه با گذشت زمان تغيير شكل نيابد.
3-5 ارتفاع دربهابي طبقات حداقل دو متر باشد، كف درگاه بايستي مقاوم به بارهاي وارده باشد.
4-5 نيروي بسته شدن دربهاي اتوماتيك نبايد درحدي باشد كه به اشخاص آسيبي برسد . نيروي لازم جهت جلوگيري ازبسته شدن درب نبايستي از 150 نيوتن تجاوز كند. (بوسيله نيرو سنج)
5-5 هنگام عبور و يا گير كردن مسافر بين دربها، بايد درب بصورت اتوماتيك باز شود.
6-5 بمنظور تشخيص حضور كابين در طبقه در درهاي لولائي دريچه اي با پوشش شفاف كه داراي مقاومت مكانيكي كافي باشد و رد صورت شكسته شدن ريخته نشود بايد تعبيه گردد.
7-5 درب طبقه در هيچ شرائطي بجز هنگام توقف كابين مقابل همان طبقه نبايد باز شود (تا 20 سانتي متر بالاو پائين طبقه نيز مجاز مي باشد.)
8-5 درب طبقات بايستي داراي قفل با مقاومت مكانيكي كافي ومقاوم در مقابل گرد و غبار كه پس از قفل شدن تحت هيچشرايطي باز نشده و حركت كابين منوطبه اطمينان از قفل شدن آن (با وسيله الكتريكي و مكانيكي باشد.
9-5 قفلها بايستي بشكلي باشند كه در صورت لزوم از بيرون با كليد مخصوص توسط افراد مسئول بازشوند.
10-5 دربهاي طبقات پس از بازشدن اضطراري و در صورت رها شدن بايستي بصورت خودكار بسته شوند.




6- اتاقك (كابين) و وزنه تعادل
1-6 ارتفاع درب كابين و همچنين ارتفاع مفيد كابين بايستي حداقل 2 متر باشد.
2-6 حداكثر سطح قابل استفاده كابين متناسب با وزن طبق جدول 1-1و حداقل آن متناسببا تعدا نفرات بايستي طبق جدول 2-1در نظر گرفته شود.
3-6 كابين بايستي حتما مجهز به ترمز ايمني (پاراشوت) مناسب باشد.
4-6 كابين بايستي داراي روشنايي مناسب باشد.
5-6 ديواره ها ، سقف و بدنه كابين مي بايستي كاملا پوشيده باشد بجز ورودي كابين ، دريچه اضطراري و محلهاي تحويه هوا.
6-6 در جلو استانه كابين مي بايستي صفحه اي جهت جلوگيري ورود پا به زير كابين با ارتفاع حداقل 75 سانتي متر و لبه شيب دار 10 سانتي متر نصب شود.
7-6 كابين بايستي داراي درب باشد. دربهاي كشوئي افقي و عمودي با حفاظتهاي خاصي جهت كابين بكار مي روند.
8-6 چنانچه به دلايلي كابين بدون درب باشد بايستي ايمني مسافران با نصب تجهيزات حفاظتي بين ديواره هاي اطراف ورودي تامين گردد.
9-6 درب كابين بايد داراي وسيله اي الكتريكي باشد كه هنگام باز بودن يا باز شدن ان ، كابين حركت نكند يا متوقف شود.
10-6 در محدوده تراز طبقه، در صورت لزوم بايستي بتوان درب كابين را با دست و اعمال حداكثر نيروي 300 نيوتن باز نمود.
11-6 سقف كابين بايستي تحمل وزن حداقل دو نفر را داشته باشد.
12-6 براي تسهيل بازرسي و سرويس آسانسور ، روي سقفكابين تجهيزاتي به ترتيب زير در محل مناسبي بايد نصب گردد.
الف-يك كليد دو حالته جهت انتخاب وضعيتهاي عادي يا بازرسي
ب-دو عدد شستي براي حركت كابين درجهتهاي بالا و پائين با سرعت كم حداكثر تا 63/0 متر بر ثانيه كه با فشار مداوم كار مي كند.
ج- يك كليد توقف اضطراري دو حالته (STOP)
13-6 هنگام انتخاب وضعيت بازرسي از روي كابين ، فرمان آسانسو را از شستي هاي داخل كابين و طبقات نبايد امكان پذير باشد ولي كليه كليدهاي ايمني بايد كماكان موثر باشند.
14-6 وزنه هاي تعادل داخل قاب مربوطه بايستي بطريقي باشند كه در اثر ضربات احتمالي شكسته نشده واز قاب خارج نشوند.
15-6 ديواره ها،كف،سقف،قاب و كفشكهاي كابين و قاب وزنه بايد مقاومت كافي در برابر نيروهاي وارده در هنگام كاركرد عادي،عملكرد ترمز ايمني و (پاراشوت)و برخورد احتمالي روي ضربه گيرها را داشته باشد و نبايد از موادي ساخته شده باشند كه سريع آتش بگيرند يا در اثر گرما گازهاي خفه كننده ايجاد كنند.




7- فواصل بين ديوار چاه كابين و فاصله بين كابين و وزنه تعادل
1-7 در آسانسورهاي با درب كابين فاصله بين سيل كابين و سيل دربهاي طبقات نبايد از 5/3 سانتيمتر بيشتر باشد.
2-7 در آسانسورهاي بدون درب كابين، فاصله افقي بين سطح داخلي چاه آسانسور و سيل كابين يا چهارچوب آن نبايستي از 2 سانتيمتر بيشتر باشد.
3-7 فاصله بين كابين و متعلقات ان با وزنه تعادل و متعلقات ان حداقل مي بايستي 5 سانتيمتر باشد.
4-7 غير از موارد فوق الذكر حداقل فاصله افقي كابين و قاب وزنه و متعلقات آنها ب ديواره چاه و موانع احتمالي داخل آن مي بايستي حداقل 5 سانتيمتر باشد.




8- سيم بكسلها و ايمني هاي مكانيكي (ترمز ايمني-گاورنر-ضربه گير)
1-8 سيم بكسلهاي متصل به كابين و وزنه تعادل مي بايستي حتما ازجنس فولاد، حداقل 2 رشته با حداقل قطر 8 ميليمتر باشند و مخصوص آسانسور ساخته شده باشند.
2-8 ضريب ايمني سيم بكسل در صورتي كه تعداد سيم بكسلها 3 رشته يا بيشتر باشند حداقل 13 و در صورتيكه 2 رشته باشد حداقل 16 مي باشد.
3-8 حداقل نسبت بين قطر فلكه ها به قطر سيم بكسل 40 مي باشد.
4-8 بارهاي وارده ميبايستي بصورت يكسان روي كليه رشته هاي سيم بكسل توزيع گردد.
5-8 كليه فلكه هاي گيربكس و هرزگرد بايستي درااي مانع خروج سيتم بكسلاز شيار باشند.
6-8 ترمز ايمني (پاراشوت ) صرفا هنگام پائين آمدن كابين فعال بوده و بوسيله فكها يا قرقره هاي درگير با ريلها كه در اثر افزايش سرعت كابين از گاورنر فرمان مي گيرد، عمل مي كند.
7-8 ترمز ايمني (پاراشوت ) براي آسانسورهاي با سرعت حداكثر يك متر بر ثانيه از انواع لحظه اي يا نوع تدريجي (PROGRESSIVE) و براي سرعتهاي بيشتر از يك متر بر ثانيه حتما از نوع تدريجي (PROGRESSIVE) باشد.
8-8 ترمز ايمني (پاراشوت) مي بايستي ترجيحا در پائين ترين قسمت كابين مستقر شده و پس از عمل كردن فقط با بالا اوردن كابين آزاد گردد.
9-8 وسيله اي الكتريكي بايد قبل از عملكرد كامل ترمز ايمني يا درست هنگام ايستادن كابين موتور را از كار بياندازد.
10-8 كنترل كنندههاي سرعت (گاورنرها)مي بايستي متناسب با سرعت نامي آسانسور و رعايت مقررات مربوطه (EN81-9.9) تنظيم و ثابت شده باشد.
11-8 سيم بكسل گاورنر مي بايستي با قطر حداقل 6 ميليمتر، داراي حداقل ضريب اطمينان 8 و بسيار انعطاف پذير باشد.
12-8 كنترل كننده هاي سرعت (گاورنر) بايستي داراي وسيله اي الكتريكي باشد كه پس از عملكرد تا آزاد نكردن كابين از حركت ان جلوگيري نمايد.
13-8 آسانسورها بايستي داراي ضربه گيرهاي كابين و وزنه تعادل باشند كه در پائين ترين حد حركت كابين و وزنه تعادل و بر روب ستونهائي(سكوهائي)نصب مي شوند و نوع مناسب آنها ب توجه به سرعت و ظرفيت آسانسورها انتخاب مي شود.
14-8 ضربه گيرهاي سيار كه با كابين و وزنه تعادل در حركت هستند، بايستي با ستونهاي (سكوهاي) حداقل نيم متر ارتفاع كه در پائين ترين حد حركت كابين و وزنه تعادل (در چاهك) تعبيه شده اند تماس حاصل نمايند.
15-8 در هر صورت هنگام نشستن كابين روي ضربه گيرها بايستي فضاي مناسب در چاهك بعنوان جان پناه وجود داشته باشد.



9- سيستم محركه آسانسور
1-9 هر آسانسور بايد حداقل يك سيستم محرك مخصوص به خود داشته باشد.
2-9 حركت دادن آسانسور به دو روش مجاز است.
1-سيستم اصطكاكي (BY TRACTION) با استفاده از سيم بكسل و فلكه و وزنه تعادل
2-سيستم مستقيم (POSITIVE DRIVE) اين سيستم چه از نوع وينچي بدون وزنه تعادل و چه از نوع زنجيري فقط براي سرعتهاي كمتر از 63/0متر بر ثانيه مجاز است.
3-9 آسانسور بايد مجهز به سيستم ترمزي باشد كه در مواقع قطع منبع تغذيه موتور اصلي و يا مدارهاي فرمان بصورت خودكار سيستم محركه را متوقف نمايد.
4-9 سيستم ترمز بايد يك ترمز الكترومكانيكي (اصطكاكي) داشته باشد.
5-9 سيستم ترمز بايد بدون هيچگونه تاخيري پس از قطع مدار بازكننده ترمز، عمل نمايد. (ديود با خازني كه بطور مستقيم به ترمينال سيم پيچي ترمز متصل است بعنوان يك وسيله تاخير دهنده محسوب نمي شود.)
6-9 فشار كفشكهاي ترمز بايد توسط نيروي فنر تامين شود.
7-9 ترمز بايد داراي حداقل دو كفشك بالنتهاي نسوز باشد كه روي ديسك يا استوانه عمل مي كنند.
8-9 استفاده از ترمز نواري ممنوع است.
9-9وجود چرخ طيار يا وسيله ديگري براي رساندن كابين در حالت اضطراري تا سر طبقه ضروريست .
10-9 براي قسمتهاي گردنده در دسترس با سطح ناصاف نظير زنجيرها، چرخ زنجيرها و چرخ دنده ها بايستي حفاظت موثري پيش بيني شود.
11-9 كليه اجزا گردنده با سطح صاف بايستي به رنگ زرد باشد.




10-لوازم و تجهيزات و حفاظتهاي الكتريكي
1-10 كنتاكتورهاي اصلي طبق استاندارد CENELEC HD 419 و IEC 158.1.mod بصورت زير طبقه بندي مي شوند.
الف-براي موتورهاي a.cكنتاكتورهاي AC-3
ب-براي قدرت d.c كنتاكتورهاي DC-2
2-10 رله ها طبق استانداردهاي CENELEC HD 420 و IEC 158.1.mod
الف- AC-11 براي كنترل كردن الكترو مگنتهاي AC
ب- DC-11 براي كنترل كردن الكترو مگنتهاي DC
3-10 تغذيه موتورهاي محركه اصلي چه از نوع DC و چه از نوع AC بايستي به وسيله دو كنتاكتور مستقل قطع شود.
4-10 موتورهايي كه بطور مستقيم به شبكه متصل مي شوند بايد داراي حفاظت در برابر اتصال كوتاه و اضافه بار الكتريكي باشند.
5-10 حفاظت اضافه بار الكتريكي OVER LOAD پس از عمل نمودن نبايد بطور خودكار به حالت اوليه برگردد.
6-10 چنانچه حفاظتي با افزايش درجه حرارت سيم پيچ موتور فرمان مي گيرد، مي تواند بطور خودكار پس از آنكه موتور به اندازه كافي خنك شد از مدار خارج گردد.
7-10 هر اسانسوري بايستي داراي سوئيچ هاي حد نهايي باشد كه در صورت حركت بيش از حد كابين، آن را براي جلوگيري از بروز خطرات احتمالي از حركت باز دارد. اين سوئيچ هاي بايستي قبل از تماس كابين و وزنه تعادل با ضربه گيرها عمل نمايد. د رچنين شرايطي آسانسور بايستي خارج از سرويس باقي بماند.
8-10 كليه سيم كشي و كابل كشي هاي چاه و موتورخانه بجز روشنائي هاي ان بايستي در لوله يا كانالهاي مخصوص قرار گيرند.
9-10 در كابين بايستي وسيله اي تعبيه گردد كه به سهولت قابل تشخيص و در دسترس بوده و جهت اطلاع به بيرون از چاه آسانسور در مواقع اضطراري استفاده شود. اين وسيله ميتواند زنگ،آيفون،تلفن و يا وسيله مشابه ديگري باشد كه با قطع برق نبايد از كار بيفتد.
10-10 كليه حفاظتهاي الكتريكي بايد بصورت سري درمدار قرار گيرند (بجز استثنائات مجاز)
11-10 كليدهاي توقف اضطراري (STOP) در چاهك، روي سقف كابين و داخل كابينهاي بدون درب بايستي تعبيه گردد و بايد از نوع دو حالته بوده و طوري باشد كه پساز قطع فقط بتوان دستي آنرا به حالت اوليه برگرداند.(در مورد كابينهاي داراي درب نصب اين كليد در داخل كابين مجاز نيست)
12-10 از ولتاژهاي خطرناك (110 به بالا) در تجهيزات چاه و كابين و دربهاي طبقات بجز محركه درب اتوماتيك كابين، پريزها و روشنائي ها نبايد استفاده شود.
13-10 اشكالات قطعات الكتريكي نبايد باعث عملكرد خطرناك آسانسور شود.
14-10 تابلو تغذيه برق، تابلو فرمان، سيستم محركه و اتاقك ( كابين ) بايد سيتم اتصال زمين (EARTH) مناسب داشته باشند.
15-10 درهر صورت د ركليه موارد الكتريكي آسانسور بايد استاندارد هاي مربوط رعايت گردد.
16-10 كليدهاي اصلي:
1-16-10 هر آسانسور بايد داراي يك كليد اصلي دو حالته باشد كه ظرفيت قطع بالاترين شدت جريان اصلي را داشته باشد.اين كليد نبايد روشنائيهاي موتورخانه، چاه و كابين،هواكش كابين،پريزهاي كابين و موتورخانه و زنگ اضطراري را قطع كند.
2-16-10 كنترل كليد اصلي بايستي در نزديكترين نقطه در دسترس ورودي موتورخانه باشد.
3-16-10 كابل فرمان كابين بايستي مخصوص آسانسور ساخته شده و داراي انعطاف و استحكام كافي باشد.




11- دستوالعمل هاي كاركرد و آزمونها
1-11 رنگ كليدهاي توقف اضطراري قرمز و دكمه زنگ اضطراري زرد و ساير دكمه ها رنگي غير از اين دو رنگ دارند.
2-11 در كابينهاي بدون درب با درج علامت و نوشته از نزديك شدن افراد و يا بار به آستانه درب جلو گيري شود.
3-11 جهت جلوگيري از دسترس افراد متفرقه بايستي علائم و نوشته هاي هشدار دهنده روي درب موتورخانه نصب گردد.
4-11كليدهاي مختلف داخل موتورخانه براي يك يا چند آسانسور به تفكيك ميبايستي مشخص شوند.
5-11دستورالعمل مشروحي جهت چگونگي حركت دادن كابين به صورت دستي در مواقع اضطراري بايستي ، در داخل موتورخانه و در محل مشخص موجود باشد.
6-11 پلاك ظرفيت كابين بر مبناي كيلوگرم و تعداد نفرات مجاز بهمراه نام كارخانه سازنده بايستي با خط خوانا در داخل كابين و درمعرض ديد مسافران نصب گردد.
7-11نقشه هاي اجرائي و مشخصات فني اسانسور و تجهيزات ايمني از قبيل: 1- دربها و قفل آنها، 2- كنترل كننده مكانيكي سرعت (گاورنر) ، 3- ترمز ايمني (پاراشوت)، 4- ضربه گيرها، 5- ترمز سيستم محركه، 6- طنابهاي فولادي و آويزهاي آن بايستي توسط فروشنده مهر و امضا شده و به خريدار تحويل شود.
8-11 قبل از بهره برداري عادي آسانسورها، حداقل بايستي عملكرد صحيح و كامل تجهيزات ايمني آزمايش شده و صحت نقشه هاي اجرائي و مشخصات فني موضوع رديف (7-11) كنترل شود.
9-11 در برگه گواهي آزمايشات مشخصات اصلي آسانسور و نتيجه آزمايشات فوق الذكر رشته شوند.
10-11 آسانسورهاي در حال بهره برداري بايستي توسط شخص يا گرو واجد صلاحيتي سرويس و نگهداري شوند.
 

 مقررات ايمني آسانسورهاي الكتريكي
 

1-حداقل براي آسانسور يك نفره
2- حداقل براي آسانسور دو نفره
3-براي مقدار بار بيش از 2500 كيلوگرم به ازاء هر 100 كيلوگرم 16/0 متر مربع به حداكثر سطح مفيدكابين افزوده مي گردد.
براي بارهاي ما بين اعداد فوق مساحت متناسب با آن محاسبه مي شود.

براي تعداد بيش از 20 به ازاي هر نفر 115/0 متر مربع به حداقل سطح مفيد كابين افزوده مي گردد.



شرايط كف چاهك هاي معلق

1-حفاظت فضاهاي مستقر در زير كابين يا وزنه تعادل
1-1 چاههاي آسانسور ترجيحاً نبايد در بالاي فضايي كه در دسترس افراد است قرار گيرد.
1-2 چنانچه فضاهاي در دسترس زير كابين يا قاب وزنه باشد كف چاه بايد براي بار حداقل 5000 نيوتن بر متر مربع طراحي شود و
الف: در زير ضربه گير وزنه تعادل ، ستوني محكم تا پايين به زمين محكم صلب شود و يا
ب: وزنه تعادل به پاراشوت (ترمز ايمني) مجهز باشد.

بسمه تعالي
صورتجلسه

در روز يكشنبه مورخ 7/6/77 جلسه اي با حضور آقايان مهندس همايونفر مدريت محترم اداره كل خدمات فني و مهندس اعواني مديريت محترم اداره كل ماشين سازي و ساخت تجهيزات وزارت صنايع به مديريت مهندس كاووسي مديريت محترم عامل شركت بازرسي كيفيت و استاندارد ايران و آقايان مهندس محسن پور و آقاي امينيان كارشناس محترم وزارت صنايع و اعضاي كميته فني صنف آسانسور آقايان مهندس صفي، ماجدي، مهندس بهروز، مهندس نيك بخش، مهندس شاه محمدي و مهندس زارع پور در مورد آسانسورهايي كه قبلا نصب شده اند مقرر شد كليه آسانسورها و ساختمانهايي كه تا پايان سال جاري و شروع مراحل بازرسي و اخذ تاييديه و پايان كار اقدام نمايند مي توانند بر اساس الحاقيه با داشتن حداقل گواهينامه مشروط دريافت دارند. و الحاقيه پيوست با در نظر گرفتن مقررات ايمني آسانسور مبناي شركت بازرسي براي سال جاري خواهد بود.


الحاقيه مقررات ايمني آسانسورهاي الكتريكي
1-عمق چاهك آسانسور

1-1 در صورتي كه فضاي جان پناه براي تعمير كار در ته چاهك در زمان فشرده شدن ضربه گير زير كابين به ميزان5/0 * 6/0 * 1 متر تامين گردد و حداقل ارتفاع چاهك را مي توان به يك متر براي آسانسورهاي تا حداكثريك متر بر ثانيه در نظر گرفت.
1-2 براي جبران كم ارتفاعي چاهك مي توان به مقدار فاصله مناسبكه بتوان ارتفاع چاهك را پوشش دهد درب طبقه را در پايين ترين طبقه در سطح بالاتري نصب نمود.
1-3 براي جبران كم ارتفاعي چاهك مي توان از پايين ترين طبقه استفاده نشود كه بتوان شرايط مناسب چاله را ايجاد نمود.
1-4 در صورتيكه ابعاد چاهك مغاير موارد مذكور باشد بايستي با تمهيدات خاصي و بكارگيري لوازم مكانيكي حداقل فضاي جان پناه در هنگام سرويس و مواقع ضروري تامين شود.


2-ارتفاع موتورخانه
ارتفاع موتورخانه از روي فونداسيون موتور گيربكس تا زير سقفموتور خانه حداقل مقداري باشد كه تعميرات امكان پذير باشد.


3-سيم اتصال زمين (Earth)

3-1 براي آسانسورهاي نصب شده در ساختمان هاي با ارتفاع حداكثر هشت طبقه از مالك ساختمان تعهد گرفته شودظرف مدت 6 ماه نسبت به ايجاد چاه ارت در ساختمان اقدام نمايد.
3-2 براي ساختمانهاي بالاتر از هشت طبقه كه داراي صاعقه گير هستند بايستي ارت داشته باشد.


4-چاه آسانسور
براي آن دستهاز چاههاي آسانسور كه از آن وسايل متفرقه به غير از تجهيزات آسانسور عبور داده شده است مقرر شد كه تجهيزات متفرقه بنحو مناسبي با ورق گالوانيزه با ورقي كه با پوشش ضد زنگ پوشش داده شده است البته با رعايت فواصل ايمني پوشش داده شود.

صورتجلسه

معاونت پژوهش و فن آوري
اداره كل خدمات مهندسي
 

 
1- ابعاد چاه و چاهك

مقرر شد كميته فني صنف آسانسور ها حداكثر تا پايان آبان ماه ابعاد چاه و چاهك و موتورخانه و محاسبات ترافيك آسانسور را در اختيار شورا قرار دهد تا تصميم گيري نهايي انجام پذيرد.

2- كابل تراولينگ :
كابل تراولينگ ترجيحا از تابلو فرمان تا كابين آسانسور يك تكه باشد ، و در موارد خاص جعبه اتصال دروسط چاه قابل قبول ميباشد به شرط اينكه كليه سيم شماره گذاري شده و ازترمينالهاي مناسب استفاده شده باشد و جعبه تقسيم كمر چاه هم با در پوش مناسب و در جاي خود بطور محكم مستقر شده باشد و حداقل فاصله ايمني با قطعات متحرك رعايت شده باشد.

3- حداكثر سرعت آسانسورهايي كه از قبل نصب شده اند با نيروي محركه تك دور (بدون سيستم تنظيم كننده سرعت)نبايستي بيش ازنيم متر بر ثانيه باشد و ضمنا حداكثر خطاي همترازي بايد 40+ ميليمتر در نظر گرفته شود و اين نوع آسانسورها ر ساختمان هاي كم ارتفاع و كم ترافيك استفاده شود.

4- ريل آسانسور ساخت شركت آسان سير
با توجه به تصريح استاندارد كه ريل آسانسر بايستي صلب (DRAWNSTEEL RIGID) باشد و ريل به كار رفته در آسانسورهاي شركت آسان سير مغاير با اين مشخصات فني ميباشد لذا مورد تاييد قرار نگرفت و حداقل بايستي ريلهاي كابين تعويض شود.

5- تامين آسانسورهاي بدون درب محافظ كابين
ايمني براي كابين هاي درب از دو وسيله ايمني الكتريكي ذيل تامين شود.
5-1 با استفاده از دو چشم الكترونيك كه در ارتفاع 10 سانتيمتر و 60 سانتيمتر از آستانه ورودي (كف كابين)تامين شود.
5-2 با استفاده از يك سيل متحرك مجهز به كليد قطع كننده و يك چشم الكترونيك حدودا در ارتفاع 60 سانتيمتري نصب شده تامين شود.

6- ارتفاع درب طبقات
كوتاه بودن درب طبقات از حد مجاز مقررات با ارتفاع كوتاهتر از دو متر مردود مي باشد.

7- مقرر شد در موارد ايمني دربهاي اتوماتيك بطور گسترده تري بررسي و نسبت به تعيين مقررات مورد نياز آن اقدام لازم معمول شود. اين بررسي توسط كميته فني صنف آسانسور و حداكثر تا پايان ماه جاري انجام خواهد شد.




5-قفل بدون زبانه شيب دار
براي اين نوع دربهاكه از قفل زبانه بدون شيب استفاده شده است مردود شناخته شود.


6-موتورخانه و كف چاله و چاه و ديواره ها
تاييديه مهندس ناظر براي مقاومت موارد مقررات ايمني در مقابل بارها و نيروها كافي باشد.


7-گاورنر و پاراشوت
در صورت نداشتن تاييديه سازنده گاورنر و پاراشوت و همچنين پلاك مشخصات بر روي آنها مراحل ذيل جهت تست گاورنر انجام پذيرد و تاييديه از سازنده يا نصاب آسانسور اخذ شود.

7-1 در صورتي كه گاورنر داراي شيار دوم جهت تست باشد عملكرد پاراشوت و گاورنر بوسيله شيار انجام پذيرد.
7-2 در صورتي كه گاورنر داراي شيار دوم باشد عملكرد پاراشوت با فعال نمودن گاورنر بوسيله دست انجام پذيرد.
7-3 جهت چرخش صحيح عملكرد گاورنر و جهت عملكرد ميكرو سوئيچ گاورنر بايد كنترل شود و هنگاميكه ميكرو سوئيچ بصورت دستي قطعمي شود سيستم محركه بايد قطع گردد.
7-4 تست عملكرد گاورنر و پاراشوت با سرعتي معادل نامي آسانسور با وزني برابر صددرصد بار انجام پذيرد.


8-ريلهاي آساسنور
در صورت نداشتن گواهي و تاييد يه ، ريلها بصورت عيني مورد بازرسي قرار گيرد و به تشخيص عيني بازرس با در نظر گرفتن مشخصات ذيل ريلها مخصوص آسانسور باشد و تاييديه از سازنده و يا نصاب آسانسور اخذ شود.

8-1 استفاده از ميلگرد بجاي ريل وزنه و جوشكاري ريلها به همديگر يا به ساختمان قابل قبول نميباشد.
8-2 سطح مقطع ريل به صورت T با شد داراي گاورنر و مادگي بوده و باپشت بند مخصوص به صورت صلب به هم متصل شود.
8-3 در صورت ساخت داخل داشتن تاييد اداره كل خدمات مهندسي وزارت صنايع مبنب بر استاندارد بودن آن كافي است.



9-طناب فولادي
بدليل نداشتن گواهي و تاييديه به تشخيص عيني بازرسي با در نظر گرفتن مشخصات ذيل طناب فولادي بايستي مخصوص آسانسور باشد و تاييديه از سازنده يا نصاب آسانسور اخذ شود.
9-1 مغزي طناب فولادي از نوع كنف خود روغنكار باشد.
9-2 نوع بافت حداقل 19*8 و يا 19*6 باشد.


10-براكت هاي ريل
در صورت عدم حاسبه و نقشه اجرايي چاه فواصل براكت ها طبق جدول ارائه شده در نظر گرفته شود.


11- اندازه گيري جريان و دورسنجي الكتروموتور
جدول مربوط به اندازه يري جريان و همچنين دورسنجي الكتروموتور در مرحله دوم بازرسي قرار گيرد.


12- قطر فلكه هرزگرد (جهت تنظيم فاصله كابين و وزنه) حداقل 30 برابر قطر سيم بكسل باشد.


13 - براي فلكه هاي عرزگرد نصب شده روي كابين و وزنه نسبت قطر فلكه به سيم بكسل حداقل 40 به يك باشد.

بسمه تعالي
الحاقيه مقررات

جناب اقاي مهندس سيد ابريشمي
معاون محترم صنايع فلزي

با سلام
احتراما ، پيرو پي نويس جنابعالي در هامش نامه شركت آسانسير به استحضار ميرساند كه در مورخ 25/9/1377 در محل اداره كل خدمات مهندسي با حضور آقايان اعواني ، همايونفر، كاووسي، ابراهيمي، محسن پور ، ايمنيان ، بهشتي پور، شاه محمدي ، (صنف آسانسور)، رضواني و زارع پور جلسه اي تشكيل گرديد و پس از بحث هاي فني و توليدي در خصوص موارد ذيل اتخاذ تصمصم شد.
شركت آسانسير موظف شد كه فقط ليست آسانسورهاي نصب شده و آماده بهره برداري را جهت بررسي به شركت بازرسي ارائه نمايد.
در خصوص آسانسورهاي در حال نصب اكيدا از ريلهاي موجود استفاده نكند.
در خصوص آسانسورهاي نصب شده ، شركا آسانسير موظف شد (بر حسب استاندارد اروپايي) تعهد محضري بدهد كه تا 25 سال بعد از نصب ، ريلها گارانتي شده و جبران هرگونه خسارت احتمالي به مصرف كنندگان را بنمايد.
مقرر شد شركت بازرسي و كيفيت استاندارد پس از بازرسي تمام آسانسورهاي نصب شده شركت آسانسير (در چهار چوب ضوابط مصوب) با قيد موضوع تعهد نامه نسبت به صدور گواهي استاندارد و بازرسي اقدام نمايد./
 

مظفر اعواني
مدير كل ماشين سازي و ساخت تجهيزات

1- آسانسور نمادار
آسانسور نمادرا آسانسوريست مسافري كه كابين آن داراي قسمت هاي بزرگ و شفاف است كه مسافران از آن طريق مي توانند بيرون كابين را ببينند.
چاه آسانسور مي تواند با صفحات بزرگ شفاف پوشيده شده باشد يا بطور عمده باز باشد.

1-1 ايمني :
در صورتيكه قسمتهاي شفاف كابين شيشه اي باشد پاراشوت آن بايستي از نوع تدريجي (PROGRESSIVE TYPE) و در صورتيكه قسمت هاي شفاف از طلق باشد و سرعت آسانسور نيز بيشتر از يك متر بر ثانيه نباشد تا آخر پايان سال 77 نصب شده باشند ميتواند از نوع پاراشوت لحظه اي استفاده نمود.
1-2 پوشش چاه:
چاه آسانسور در طبقاتي ممكن است در دسترس عموم باشد بايد داراي پوششي به شرح ذيل باشد.
الف-اين پوشش مي تواند شيشه اي باشد.
ب-ارتفاع ديواره ها بايد از سطح هر دسترسي حداقل 5/2 متر باشد.
ج-ارتفاع ديواره ها از سمت ورودي آسانسور حداقل 5/3 متر باشد.
د-در پايين ترين طبقه يا زير آن فضايي براي پرسنل سرويس كار تامين شود به نحوي كه بتواند به قسمت هاي خارجي كابين براي نظافت يا سرويس دسترس پيدا نمايد و حداقل فاصله افقي بايستي 45 سانتيمتر باشد.


2- كابين

2-1 قسمت هاي شفاف كابين بايد بگونه اي طراحي و نصب شوند كه بارهاي عمودي از طرف كابين به آن وراد نشود و قاب (محل استقرار) آنها بگونه اي باشد كه بتواند بدون تغيير شكل مهمي بارهاي افقي وارده را تحمل نمايد.
يادآوري : بار افقي ممكن است از طرف مسافران وارد شود.
2-2 صفحات شفاف از نظر مقاومت مكانيكي و مقاوم در برابر آتش بايستي مطابق با بند 5-6 مقررات ايمني آسانسور باشد.
2-3در صورتيكه از مواد شفافي به غير از شيشه استفاده شود بايد از نظر مقاومت مكانيكي و مسايل مطروحه بالا برابر باشد.
2-4در صورت استفاده از شيشه، شيشه بايستي Laminated باشد و حداقل ضخامت آن 5/11 ميليمتر باشد.
2-5 در صورت استفاده از شيشه جام با ضخامت حداقل ده ميليمتر بايستي سطوح ان طرف شيشه كه در دسترس مسافر نباشد بوسيله لايه پلاستيكي چسب دار مخصوص پوشش داده شود.
2-6 حداقل ضخامت آينه هاي استفاده شده جهت دكور آسانسور بايستي 6 ميليمتر باشد و بايد شيشه آن Laminated يا Toughened باشد و در صورتيكه از آينه با شيشه معمولي استفاده شده باشد بايستي سطوح پشت اينه بوسيله لايه پلاستيكي چسب دار مخصوص پوشش داده شود.


3- اسانسورهاي نصب شده در فضاي آزاد
در شرايط محيطي غير عادي كه در آن باد شديد ، باران، برف و يخبندان قبال پيش بيني است بايد از استفاده از آسانسور در فضاي باز پرهيز نمود مگر نصب پوشش كامل (Transparent protective Wall) در نظر گرفته شود ضمن آنكه وجود اين آسانسور در محاسبات بار ترافيكي ساختمان نبايد منظور شه باشد.


4- كابين ها با دو مدخل ورودي و خروجي
حداقل يكي از مدخل هاي ورودي كابين بايستي مجهز به درب اوماتيك يا نيمه اتوماتيك و يا درب آكاردوئي باشد.



حداقل اندازه ها و توصيه هايي براي انتخاب آسانسور
ويرايش اول-مرداد ماه سال 1378


مقدمه
در حال حاضر يكي از مشكلات مهم ساختمانهاي بلند مرتبه ، كافي نبودن فضاي در نظر گرفته شده براي آسانسور مي باشد. اين امر يعني پيش بيني و منظور نمودن فضاي كافي با محاسبه تعداد، ظرفيت و سرعت مناسب اسانسورها با توجه به ارتفاع ، جمعيت ساكن ، و كاربري ساختمان ، بايد در ابتداي كار يعني در زمان طراحي ساختمانا مدنظر قرار گيرد. وگرنه پس زا اجراي ساختمان معمولا افزايش چاه آسانسورها بسيار مشكل و در اكثر موارد غير ممكن است.
جزوه پيوست كه به منظور راهنمايي براي حل اين مشكل تدوين شده از دو قسمت اصلي به شرح زر تشكيل شده:

قسمت اول-حداقل هايي براي انتخاب تعداد،ظرفيت و سرعت اسانسور براي ساختمانهاي مسكوني مي باشد. اين حداقل ها بر مبناي زمان اسمي طي مسير Nominal Travel Time (N.T.T) 40 ثانيه ، از استاندارد بين المللي ايزو 4190/6 برگرفته شده اند.
بديهي است تعيين دقيق آسانسورهايمورد نياز ساختمانها بايد بر مبناي نمودارها و استانداردهاي جهاني معتبر، توسط شركتهاي متخصص انجام گيرد.

قسمت دوم- شامل جداول اندازه هاي چاه و اتاقك (كابين) و موتورخانه با توجه به ظرفيت آسانسور ها براي ساختمانهاي مسكوني، غير مسكوني و بيمارستانها و همينطور آسانسورهاي خودروبر مي باشد.
براي راهنمايي بيشتر دو برگ نقشه ساده شده چاه، موتورخانه و اتاقك آسانسورهاي الكتريكي و هيدروليك نيز به اين قسمت ضميمه گرديده است.
بايد بر اين نكته تاكيد كرد كه در طراحي و تعيين اندازه هاي چاه آسانسور ها، مبناي اصلي استانداردهاي معتبر جهاني، و در اين مورد بخصوص EN 81 كه مورد قبول اكثر كشورهاي اروپايي است مي باشد.
پس از هر گونه تغييري در اندازه هابشرط آنكه با در نظر كارشناسان متخصص انجام شده وو ناقص استاندارد EN 81 نباشد، قابل پذيرش است.

 

راهنماي انتخاب آسانسور براي ساختمانهاي مسكوني

1- در ساختمانهاي با بيش از 8 طبقه بالاي ورودي اصلي يا با طول مسير اصلي حركت بيشتر از 23 متر بالاي ورودي اصلي ،بايد حداقل دو دستگاه آسانسور پيش بيني گردد. كه يكدستگاه از آنهابا حداقل ظرفيت 1000 كيلوگرم و مناسب حمل برانكارد باشد و به كليه طبقات نيز سرويس دهد.

2- حداقل سرعت آسانسورهاي مسافربر با توجه به ارتفاع ساختمان از كف پايين ترين تا كف بالاترين طبقه مطابق جدول زير بايد باشد:
 

تبصره 1- موارد مندرج در بند 2 تنها راهنماي ساده اي براي تعيين حداقل سرعت مورد نياز در طراحي و انتخاب آسانسور جهت ساختمانهاي مسكوني مي باشد. بديهي است براي رسيدن به زمان انتظار مناسب،براي ساختمانهاي با ارتفاع بالاتر از موارد اشاره شده فوق، ساختمانهاي غير مسكوني (تجاري،اداري و ...) ، يا ساختمانهاي با كاربري خاص، و حتي براي انتخاب دقيق جهت ساختمانهاي مسكوني، بايد بر مبناي استاندارد جهاني ISO4190، با توجه به سطح زير بنا و جمعيت ساكن در ساختمان، محاسبات ترافيكي و انتخاب تعداد، ظرفيت ، سرعت و ساير مشخصات اسانسور انجام گيرد.
 تبصره 2-در صورت نامتناسب بودن طول مسير حركت با تعداد طبقات، مبناي محاسبه حداقل سرعت، طول مسير حركت مي باشد.


3- در ساختمانهايي كه نصب آسانسور در آنها الزامي است و امكان رفت و آمد افراد معلول با صندلي چرخدار وجود دارد، حداقل يك دستگاه آسانسور بايد مناسب حمل افراد معلول با صندلي چرخدار، و با حداقل بازشو درب 80 سانتيمتر باشد.
پيشنهاد مي شود ظرفيت باربري آن نيز حداقل 8 نفر (600 كيلوگرم)انتخاب گردد.